Haber: Jiyan
ERKILIÇ (GAZİANTEP)
- Gaziantep Emek ve Demokrasi Güçleri, İzmir'in Aliağa ilçesinde yer alan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda yaşanan ve 18 işçinin hayatını kaybetmesine neden olan patlamayla ilgili Balıklı Meydanı'nda basın açıklaması gerçekleştirdi. Platformun açıklamasını okuyan Kazım Doğan Eroğulları, "Önlenebilir her ölüm bir cinayettir. İş cinayetleri kader değildir" ifadelerini kullandı.
Gaziantep Emek ve Demokrasi Güçleri, İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım'da meydana gelen patlama hakkında Balıklı Meydanı'nda basın açıklaması yaptı. Patlamada yaşamını yitiren işçileri anan platform, işçi sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin yetersiz kaldığını vurgulayarak sorumluların hesap vermesini talep etti.
Platform adına açıklamayı yapan Kazım Doğan Eroğulları, patlamanın çalışma hayatında işçi sağlığı ve güvenliği konusunda yaşanan sorunları bir kez daha ortaya çıkardığını belirterek, "Bu katliam düzeninde ekmeği, aşı ve emeği için mücadele ederken yaşamını yitiren tüm emekçilerin ailelerine ve yakınlarına başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyoruz" dedi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin verilerini paylaşan Eroğulları, 2026'nın ilk dokuz ayında en az 1.736, ekim ayında da en az 193 işçinin iş cinayetleri nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade ederek, "Bu rakamlar, ülkemizde iş cinayetlerinin ulaştığı boyutu ve çalışma yaşamında emekçilerin can güvenliğinin nasıl hiçe sayıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Biz bu ölüm düzenini kabul etmiyoruz" diye konuştu.
"ÖNLENEBİLİR HER ÖLÜM BİR CİNAYETTİR"
Eroğulları, HABAŞ fabrikasındaki patlamanın ilk tespitlere göre sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak ark ocağının üzerine düşmesi sonucunda gerçekleşmiş olabileceğinin aktarıldığını belirtti ve olayın yalnızca teknik gerekçelerle açıklanamayacağını söyledi.
İşyerlerindeki tehlikelerin önceden tespit edilmesi, ihtiyaç duyulan işçi sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin uygulanması ve işyerlerinin etkili şekilde denetlenmesi gerektiğine işaret eden Eroğulları, şöyle konuştu: "Ancak bu tür olayların yalnızca görünürdeki teknik nedenler üzerinden değerlendirilmesi yeterli değildir.
İşyerindeki risklerin önceden belirlenmesi, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınması, işyerlerinin etkin biçimde denetlenmesi yaşamsal öneme sahiptir. Önlenebilir her ölüm bir cinayettir. Bu cinayet, HABAŞ'ta son üç hafta içinde yaşanan üçüncü işçi cinayetidir.
Yaşamını yitiren işçilerin büyük çoğunluğu taşeron işçidir. Bu tablo sorunun tek tek kazalarda değil, çalışma ve sömürü düzeninin kendisinde olduğunu göstermektedir."
HABAŞ'IN ÇALIŞMA KOŞULLARINA DİKKAT ÇEKTİ
Fabrikanın kendi verilerinin de iş kazalarındaki yükselişi gösterdiğini dile getiren Eroğulları, bir yıl içinde iş kazası oranının yüzde 56, taşeron işçilerin yaşadığı kaza oranının ise yüzde 120 arttığını söyledi. Fabrikada haftalık çalışma süresinin 61 saate ulaştığını belirten Eroğulları, şu ifadeleri kullandı: "HABAŞ'ın kendi verileri bile, fabrikadaki katliamın göz göre göre geldiğini gösteriyor.
Şirketin verilerine göre, bir yılda iş kazası oranı yüzde 56, taşeron işçilerin geçirdiği kaza oranı yüzde 120 artmış durumda. Haftalık çalışma süresi bu firmada 61 saat. Yasal çalışma süresinin 16 saat üzerinde.
Yani HABAŞ'ta işçiler, her hafta iki iş günü fazla mesai yapıyor. Yoğun çalışma saatleri ve alınmayan önlemler işçileri ölüme sürüklüyor."
"ANTEP'TE İŞ KAZASININ YAŞANMADIĞI FABRİKA YOK"
Gaziantep'teki çalışma koşullarına da değinen Eroğulları, kentte gıda, petrokimya ve tekstil alanlarında iş kazalarının meydana geldiğini, bazı kazaların ise kamuoyundan saklandığını öne sürdü.
Eroğulları, "Kentimiz Antep'te de durum farklı değil. Gıda, petrokimya, tekstil fark etmeden iş kazasının yaşanmadığı fabrika yok. Herhangi bir fabrika önüne ya da işçi durağına gittiğinizde, parmağı, eli, kolu kopan ya da buna tanık olan işçiye rastlıyorsunuz.
Ölümlü iş kazaları bile büyük çoğunlukla kamuoyundan gizleniyor. Alınmayan önlemler ve yaşanan iş cinayetlerinde cezasızlık politikası, Dilovası'ndan Soma'ya, Aliağa'dan Antep'e işçileri canından ediyor" dedi.
İş cinayetlerinin yazgı olmadığını vurgulayan Eroğulları, işçi sağlığı ve güvenliğinin işverenlerin maliyet hesaplarına ve üretim hedeflerine terk edilemeyecek temel bir insan hakkı olduğunu belirterek, "İş cinayetleri kader değildir! İşyerlerinde yaşanan ölümler fıtrat değildir. İşçi sağlığı ve güvenliği işverenlerin maliyet hesabına, üretim hedefine ya da piyasa koşullarına bırakılmayacak temel bir insan hakkıdır" ifadelerini kullandı.
İşverenlerin gerekli tedbirleri almakla sorumlu olduğunu, devletin de bu sorumlulukların yerine getirilmesini sağlamak, işyerlerini denetlemek ve gereken yaptırımları uygulamak zorunda bulunduğunu belirten Eroğulları, işçi sağlığı ve güvenliğinin kazaların ardından müdahaleyle sınırlanamayacağını, tehlikelerin önceden tespit edilip ortadan kaldırılması gerektiğini söyledi.
"İşyerlerinde zenginlerin karı değil, emekçilerin yaşam ve sağlık hakkı esas alınmalıdır" diyen Eroğulları, işçilerin yaşam hakkının üretim amaçlarından ve ekonomik kazançtan daha üstün kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.
SORUŞTURMA VE DENETİM ÇAĞRISI
Aliağa'da meydana gelen patlamaya ilişkin soruşturmanın bütün yönleriyle ve şeffaf bir şekilde yürütülmesini talep eden Eroğulları, işçi temsilcileriyle yakınlarının açıklamalarının engellenmesi, gözaltılar ve yayın yasağı uygulanması yerine olayda ihmali bulunanların açığa çıkarılması gerektiğini belirtti.
Eroğulları, taleplerini şöyle sıraladı: "Başta işverenin yükümlülükleri ve ilgili kamu kurumlarının denetim sorumlulukları olmak üzere olayda ihmali ve sorumluluğu bulunan herkes ortaya çıkarılmalı, sorumlular hakkında gerekli yasal işlemler uygulanmalıdır. İş cinayetlerinin ardından sorumluluğun yalnızca iş güvenliği uzmanlarına yüklenmesine, asıl sorumluların cezasızlık politikalarıyla korunmasına son verilmelidir.
İşçilerin, sendikaların ve meslek örgütlerinin soruşturmaya etkin katılımı sağlanmalıdır. Benzer riskler taşıyan çalışma alanlarında gerekli tüm önlemler alınmadan üretime devam edilmemelidir."
Çalışma süreleri, üretim baskısı, taşeronluk ilişkileri ile işçi sağlığı ve güvenliği uygulamalarının bir bütün halinde değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Eroğulları, işçi sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin kamusal bir anlayışla düzenlenmesini, işyeri hekimleri ile iş güvenliği uzmanlarının bağımsız biçimde çalışmasının güvenceye alınmasını istedi.
İşçi sağlığının sadece işyeri sınırları içinde ele alınamayacağını, emeğin, yaşamın ve toplum sağlığının ayrılmaz bir unsuru olduğunu belirten Eroğulları, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: "Hiçbir üretim hedefi insan yaşamından, hiçbir ekonomik kazanç işçinin sağlığından önemli değildir. Bilimsel, kamusal ve bağımsız denetim mekanizmaları hayata geçirilene, işçi sağlığı piyasanın ve karın değil toplumun ve kamunun sorumluluğu haline gelene kadar iş cinayetlerine karşı birlikte mücadelemizi sürdüreceğiz."
